Polska kupi trzy okręty podwodne A26. W Gdyni domknięto program Orka

Umowa na trzy okręty podwodne została podpisana w Gdyni

W Gdyni odbyły się polsko-szwedzkie konsultacje międzyrządowe, podczas których podpisano pakiet porozumień dotyczących współpracy obu państw. Najważniejszym rezultatem spotkania była umowa na zakup trzech okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP w ramach programu Orka. Decyzję ogłoszono w mieście uznawanym za centrum polskiej Marynarki Wojennej. Rząd wskazał, że jest to najważniejszy kontrakt w historii tego rodzaju sił zbrojnych w Polsce.

"Bardzo się cieszę, że w tym symbolicznym miejscu finalizujemy kolejny etap naszej przyjacielskiej współpracy ze Szwecją. Podpisaliśmy dzisiaj wiele umów, w tym tę o zakupie 3 okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej RP"

Donald Tusk, premier

Program Orka był prowadzony od lat, ale przez długi czas nie doczekał się rozstrzygnięcia. Podczas ogłoszenia podkreślono, że kolejne pokolenia marynarzy czekały na finał tej sprawy przez trzy dekady. Teraz podpisanie umowy zamyka etap wieloletnich przygotowań i otwiera fazę realizacji zamówienia. W praktyce oznacza to rozpoczęcie jednego z największych procesów modernizacyjnych w historii polskiej floty wojennej.

"Włożyliśmy bardzo dużo wysiłku i starań, aby faktem stało się nie tylko podpisanie wielu dzisiaj dokumentów, w tym tej znaczącej umowy o programie Orka i zakupie łodzi podwodnych, ale także wielu innych dziedzinach"

Donald Tusk, premier

"Pokolenia marynarzy czekały na ten dzień. Program Orka przez 30 lat nie mógł znaleźć swojego finału. Udało się to dopiero rządowi Premiera Donalda Tuska"

Władysław Kosiniak-Kamysz, minister obrony narodowej

• Podpisano umowę na zakup 3 okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP.
• Program Orka pozostawał bez finału przez 30 lat.
• Wartość przedsięwzięcia wskazana przez stronę szwedzką to 50 miliardów koron szwedzkich.
• Konsultacje odbyły się w Gdyni.
• Obecne rozmowy były prowadzone w ramach partnerstwa odnowionego w listopadzie 2024 roku.

Nowy etap partnerstwa Polski i Szwecji nad Bałtykiem

Spotkanie w Gdyni miało znaczenie nie tylko wojskowe, ale też polityczne. Strony potwierdziły, że współpraca polsko-szwedzka weszła w nowy etap strategicznego partnerstwa. Już wcześniej oba państwa współdziałały na rzecz bezpieczeństwa Morza Bałtyckiego, a obecnie ten kierunek został dodatkowo wzmocniony. Wśród wspólnych celów wymieniono ochronę regionu przed działaniami rosyjskiej floty cieni, prowokacjami oraz zagrożeniami militarnymi.

Efektem konsultacji jest także ustanowienie Paktu dla Morza Bałtyckiego. Ten mechanizm ma opierać się na współpracy politycznej, wojskowej oraz przemysłowej. W praktyce oznacza to próbę budowy trwalszej regionalnej architektury bezpieczeństwa w czasie, gdy państwa położone nad Bałtykiem coraz mocniej koncentrują się na ochronie infrastruktury, szlaków morskich i własnych granic. Dodatkowym czynnikiem wzmacniającym tę współpracę jest członkostwo Szwecji w NATO, które zmieniło układ bezpieczeństwa w północnej części Europy.

"Robimy to wszystko także dla naszych dzieci i wnuków, aby nasz region, nasze państwa, Morze Bałtyckie były obszarem pokoju, bezpieczeństwa, a nie tak jak bywa dzisiaj, obszarem niepokoju i zagrożeń"

Donald Tusk, premier

"Razem ze Szwecją jesteśmy odpowiedzialni za budowę nowej architektury bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i NATO"

Władysław Kosiniak-Kamysz, minister obrony narodowej

Premier Szwecji Ulf Kristersson mówił podczas spotkania o historycznym wymiarze porozumienia. Zwrócił uwagę, że relacje między oboma państwami są obecnie najmocniejsze w historii. Podkreślał jednocześnie, że Polska i Szwecja są jednocześnie sojusznikami w NATO, strategicznymi partnerami w Unii Europejskiej i sąsiadami nad Morzem Bałtyckim. W tym kontekście podpisane porozumienia zostały przedstawione jako dowód wzajemnego zaufania.

"To dzień historyczny. To duży kamień milowy - 3 szwedzkie łodzie podwodne A26 staną się własnością Polski. To bardzo duże przedsięwzięcie. Mówimy o 50 miliardach szwedzkich koron, jak to wszystko się połączy"

Ulf Kristersson, premier Królestwa Szwecji

"Relacje między Polską i Szwecją są najlepsze w całej historii. Są one głębsze i silniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Jesteśmy sojusznikami w NATO, partnerami strategicznymi w Unii Europejskiej, sąsiadami na Morzu Bałtyckim"

Ulf Kristersson, premier Królestwa Szwecji

Program Orka ma uruchomić także współpracę przemysłową

Podpisana umowa została przedstawiona nie tylko jako zakup nowego uzbrojenia, ale również jako początek długofalowej współpracy przemysłowej między Polską i Szwecją. Rząd akcentuje, że rozwój krajowego przemysłu obronnego należy do priorytetów i że nowe porozumienie ma przełożyć się na wzmacnianie polskich zdolności produkcyjnych i technologicznych. Chodzi więc nie wyłącznie o dostawę sprzętu, ale także o szersze powiązania między firmami i instytucjami sektora obronnego obu państw.

W tym samym układzie współpracy ważna jest także zasada wzajemności. Po stronie szwedzkiej wskazano bowiem na pozyskanie okrętu ratowniczego i zestawów Piorun. To ma pokazywać, że relacja nie ogranicza się do jednostronnych zamówień, lecz opiera się na wymianie i wspólnym interesie przemysłowym. Z punktu widzenia politycznego ma to znaczenie, ponieważ wzmacnia pozycję obu krajów jako partnerów równorzędnych, a nie wyłącznie klienta i dostawcy.

"Mamy ambitne plany, żeby ten wielki projekt Orka był zaledwie etapem, a nie finałem naszej współpracy"

Donald Tusk, premier

"To nie są proste zakupy w jedną czy drugą stronę, ale autentyczna, prawdziwie partnerska współpraca z korzyścią dla obu przemysłów"

Donald Tusk, premier

Konsultacje w Gdyni odbyły się w ramach odnowionego Partnerstwa Strategicznego podpisanego w Harpsund w listopadzie 2024 roku. W rozmowach uczestniczyli ministrowie odpowiedzialni za obronę narodową, sprawy zagraniczne, finanse, kulturę i dziedzictwo narodowe oraz infrastrukturę. Taki skład delegacji pokazuje, że zakres współpracy wykracza poza samą obronność i obejmuje także politykę gospodarczą, komunikacyjną oraz instytucjonalną. Obydwa państwa pozostają też zgodne w sprawie dalszego wspierania Ukrainy wobec rosyjskiej agresji i podobnie oceniają zagrożenia dla bezpieczeństwa Europy, co stanowi polityczne tło podpisanych decyzji.