Rok szkolny 2026/27 w cieniu historii. Premier: „Nienawiść i pogarda prowadzą do zła”
Wieluń – symbol wojennej traumy i nowy początek
Dokładnie 1 września 2026 r., w 87. rocznicę niemieckiego ataku na Polskę, Premier Donald Tusk wziął udział w uroczystej inauguracji roku szkolnego 2026/27 w Zespole Szkół nr 1 w Wieluniu. To miejsce nie jest przypadkowe – o świcie 1 września 1939 r. niemieckie bomby spadły na uśpione miasto, zabijając co najmniej 1200 osób i niszcząc centrum w 90 procentach. Dziś Wieluń stał się sceną, na której politycy i młodzież wspólnie zastanawiali się, jak budować przyszłość bez powtórki z historii.
Premier, zanim przemówił do uczniów, zapalił znicz przy pomniku ofiar września 1939 roku. Rozmawiał także z dwojgiem świadków tamtych wydarzeń – Panią Anielą i Panem Eugeniuszem, którzy jako dzieci widzieli płonące miasto. Ich relacje, przekazywane z pokolenia na pokolenie, są żywym dowodem na to, że wojna to nie abstrakcyjna karta w podręczniku, ale realny ból konkretnych ludzi.
„1 września łączy dwa ważne doświadczenia – radość z rozpoczęcia nowego roku szkolnego oraz pamięć o wybuchu II wojny światowej. Dziś powinniśmy w każdej szkole pamiętać, że nienawiść, pogarda, przemoc, agresja prowadzą do zła”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Moralny kompas dla młodego pokolenia
W swoim wystąpieniu szef rządu podkreślił, że pamięć o wojnie nie może być jedynie datą w kalendarzu. To przede wszystkim lekcja, która kształtuje postawy – uczy odróżniać dobro od zła i dostrzegać zagrożenia, zanim przerodzą się w tragedię. „To, co do tej wojny doprowadziło, jak straszliwym nieszczęściem jest wojna i jak wielkim zadaniem każdego pokolenia jest wojny uniknąć” – mówił, wskazując, że historia jest najlepszym nauczycielem, jeśli tylko zechcemy jej słuchać.
Premier zwrócił się bezpośrednio do uczniów, apelując o codzienną wrażliwość. „To, w jaki sposób traktujecie swoich rówieśników, to, jak reagujecie na przemoc, na agresywną głupotę ma wielkie znaczenie” – podkreślił. W czasach, gdy w polskich szkołach coraz częściej dochodzi do aktów przemocy, także na tle narodowościowym, słowa te nabierają szczególnej wagi. Młodzi ludzie mają być nie tylko świadkami, ale aktywnymi obrońcami wartości, które pozwoliły Polsce przetrwać najtrudniejsze chwile.
„Bardzo Was proszę, szanujcie się nawzajem, respektujcie swoje opinie, szanujcie nauczycieli, kłóćcie się z nimi, kiedy czujecie, że macie rację. Pomyślcie przynajmniej raz w tygodniu o tych, którzy potrzebują Waszej pomocy i postarajcie się im pomóc. To jest najpiękniejsza lekcja wychowania obywatelskiego”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Od Wielunia do Mławy – lokalne echo ogólnopolskiego przesłania
Choć uroczystość odbyła się w Wieluniu, jej przesłanie dociera do każdej polskiej szkoły, także w Mławie. W naszym regionie pamięć o II wojnie światowej jest wciąż żywa – lokalne cmentarze, pomniki i miejsca pamięci przypominają o ofiarach, które poniosła ziemia mławska. Dla uczniów z Mławy 1 września to nie tylko początek roku szkolnego, ale także okazja do refleksji nad tym, że bezpieczeństwo i wolność nie są dane raz na zawsze.
W mławskich szkołach, podobnie jak w całym kraju, codziennie rozgrywają się sytuacje, w których młodzi ludzie mogą wykazać się odwagą cywilną – stanąć w obronie słabszego, zareagować na prześladowanie, czy choćby poświęcić chwilę na rozmowę z kimś samotnym. To właśnie te małe gesty, zdaniem premiera, budują wielką wspólnotę. Warto, aby uczniowie z Mławy wzięli sobie te słowa do serca, bo to oni będą kształtować przyszłość naszego miasta i kraju.
Konkrety, które warto zapamiętać
Wystąpienie premiera nie było tylko zbiorem ogólnych deklaracji – padły w nim konkretne liczby i odniesienia, które obrazują wagę chwili. Oto najważniejsze fakty z tej inauguracji:
- 1 września 1939 r. – niemiecki atak na Wieluń, uznawany za jeden z symbolicznych początków II wojny światowej, pochłonął co najmniej 1200 ofiar.
- 90 procent centrum Wielunia zostało zniszczone w wyniku nalotów – miasto straciło praktycznie całą zabudowę.
- 2026/27 – nowy rok szkolny, zainaugurowany w Zespole Szkół nr 1 w Wieluniu, z udziałem Prezesa Rady Ministrów.
- 87 lat minęło od wybuchu II wojny światowej, a świadkowie tamtych wydarzeń – Pani Aniela i Pan Eugeniusz – wciąż dzielą się swoją historią z młodymi.
Te liczby to nie suche statystyki – to fundament, na którym budujemy naszą tożsamość. Premier zaznaczył, że „pamięć o II wojnie światowej jest niezbędna. Daje szansę, że kolejne pokolenia nie będą musiały jej doświadczyć”. To przesłanie powinno towarzyszyć każdemu uczniowi, nie tylko 1 września, ale przez cały rok szkolny.
Inauguracja w Wieluniu pokazała, że historia potrafi łączyć – starsze pokolenie, które pamięta koszmar wojny, z młodzieżą, która ma szansę żyć w spokoju. Odpowiedzialność za to, by tak pozostało, spoczywa na wszystkich. Jak podkreślił Donald Tusk, „to także od młodych ludzi zależy, czy Polska pozostanie bezpieczna, będzie krajem wolnym”. Codzienne wybory – szacunek, tolerancja, gotowość do pomocy – to budulec przyszłości, o którą warto walczyć każdego dnia.