Dominik Staszewski
Biografia
Dominik Staszewski (ur. 1861 w Mławie, zm. 26 czerwca 1926 w Płocku) był polskim prawnikiem i historykiem regionalnym.
Był synem Florentyna Euzebiusza Delfina i Józefy z Wojciechowskich. W 1889 r. w Szydłowie wziął ślub z Anną Honoratą Majewską, córką Modesta i Anny z Gruzlewskich. Mieli troje dzieci: Jerzego (1890–1968), Stefana (ur. 1896) i Martę Jadwigę (1900–1966, po mężu Szypułkowska).
Ukończył Gimnazjum Gubernialne w Płocku, a w 1887 studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1896–1907 był sędzią pokoju w Jednorożu w Puszczy Zielonej. Miał przydzieloną działkę ziemi we wsi Stegna, na której wypróbowywał nowe sposoby gospodarowania. Wyniki swej pracy przekazywał okolicznym Kurpiom, w celu podniesienia poziomu kultury rolnej na tych terenach.
W 1903 współzałożył Szkołę Handlową w Mławie, dzisiejszy II Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Wyspiańskiego w Mławie.
Od 1907 aż do śmierci był notariuszem przy kancelarii hipotecznej sędziego pokoju miasta Płocka. Był członkiem Zarządu Towarzystwa Naukowego Płockiego, a także inicjatorem wznowienia działalności tej organizacji. Angażował się również w działalność innych płockich stowarzyszeń, m.in. Płockiego Towarzystwa Wioślarskiego. Działał społecznie w Mławskim Towarzystwie Śpiewaczym Lutnia. Swoje artykuły zamieszczał na łamach Echa Płockie i Łomżyńskie, Głos Płocki (był członkiem komitetu redakcyjnego), Kurier Płocki, Gazeta Ludowa, Gazeta Codzienna, Gazeta Polska. Teksty przedrukowywano w Kurierze Warszawskim, Kurierze Rolniczym czy Gazecie Świątecznej.
W 1912 założył spółdzielnię tytoniową Spójnia. Miała charakter wytwórczy. Staszewski zatrudniał w niej 31 pracowników.
Zmarł w Płocku i został pochowany na starym cmentarzu parafialnym. W Mławie znajduje się ulica jego imienia.
Pobyt w Jednorożcu udokumentował wydaną w 1903 pracy pt. Moralność i umoralnienie Kurpiów, odbitka z Ech Płockich i Łomżyńskich. Przedstawił w niej poglądy na temat tego, jak specyficzne warunki życia miały wpływ na rozwój społeczny, gospodarczy i kulturalny Kurpiów. Krytykował m.in. zjawisko masowej emigracji zarobkowej z Kurpiowszczyzny do Prus i Ameryki.
Ponadto był autorem książek: Zarys historyczny Ziemi Dobrzyńskiej (1908; razem z Aleksandrem Macieszą), Mława. Opis historyczny (1907), Dawne kościoły płockie (1912).