Anna Tomaszewicz-Dobrska
Biografia
Anna Tomaszewicz-Dobrska urodziła się 13 kwietnia 1854 w Mławie jako jedno z sześciorga dzieci Władysława Tomaszewicza, naczelnika żandarmerii w armii carskiej, i Jadwigi Kołaczkowskiej. Średnie kształcenie zdobyła w Łomży, a w 1869 roku ukończyła naukę w pensji Paszkiewiczowej w Warszawie. Następnie przez dwa lata pobierała prywatne lekcje z nauk przyrodniczych, łaciny i języków obcych. W wieku 17 lat wyjechała na studia medyczne do Zurychu, które ukończyła sześć lat później. W trakcie piątego roku studiów otrzymała asystenturę u neurologa i psychiatry Eduarda Hitziga w Klinice Psychiatrii Uniwersytetu Zuryskiego. Pracę doktorską napisała w 1877 roku pod kierunkiem Ludimara Hermanna. Studia uzupełniła w Wiedniu i w Berlinie. Dostała propozycję pracy w Japonii.
Po studiach powróciła do Warszawy, lecz nie mogła nostryfikować dyplomu ze względu na płeć. Jej aplikacja do Warszawskiego Towarzystwa Lekarskiego została odrzucona, zabrakło jej jednego głosu, mimo pozytywnej opinii prezesa Towarzystwa. W debacie publicznej, którą rozpoczął artykuł krytykujący studiujące kobiety, po jej stronie stanęli Aleksander Świętochowski i Bolesław Prus. Wobec niemożliwości praktykowania w kraju Tomaszewicz wyjechała nostryfikować dyplom do Sankt Petersburga. Krótko przed jej przybyciem car wydał ukaz zabraniający kobietom studiowania w Zurychu; uzyskany dyplom stracił ważność na obszarze państwa rosyjskiego. Akademia Medyko-Chirurgiczna poszukiwała lekarki dla opieki nad żonami haremu sułtana tureckiego; Anna Tomaszewicz spełniała warunek znajomości języków obcych i została dopuszczona do egzaminów nadających uprawnienia lekarskie.
W 1880 roku powróciła do Warszawy i podjęła prywatną praktykę, specjalizując się w chorobach kobiecych i pediatrii. Rok później wzięła ślub z lekarzem Konradem Dobrskim, znanym i cenionym laryngologiem. Dwa lata później urodziła syna Ignacego. Początkowo pracowała charytatywnie, lecząca głównie biedotę, miała też pacjentki wśród najbogatszych rodzin, dla których okazanie zaufania kobiecie-lekarzowi było demonstracją postępowości. Od 1882 roku przez trzy dekady pracowała jako lekarz w szpitalu położniczym i jako pierwsza w Warszawie wykonała w 1896 roku cesarskie cięcie. Równocześnie z pracą w szpitalu prowadziła wykłady dla akuszerki pacjentek i opracowała zasady higieny dla personelu. Leczyła różne kobiece dolegliwości, od chorób wenerycznych po problemy związane z ciążą i porodem. W tym czasie, u niej na oddziale śmiertelność kobiet rodzących spadła do 1%. Pod koniec lat 80. XIX wieku rozpoczęła pracę na pensji Jadwigi Papijako lekarka szkolna i wykładowczyni higieny. Pracowała też jako opiekunka szwalni w Warszawskim Towarzystwie Dobroczynności, od 1912 roku jako lekarka w schronisku dla nauczycielek, później zaś w Towarzystwie Kolonii Letnich dla Dzieci.
W wieku 52 lat rozpoczęła aktywną działalność w Towarzystwie Kultury Polskiej, pisała m.in. do tygodnika Kultura Polska i publicznie przemawiała na temat znaczenia praw kobiet. Uczestniczyła też w pracach organizacji kobiecych, organizując jubileusze Elizy Orzeszkowej w latach 1881 i 1907. Jubileusz w 1907 roku posłużył jako pretekst do stworzenia zjazdu działaczek z trzech zaborów, który zorganizowała Melania Rajchmanowa.
Pochowana na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 178-5-28/29).