Tusk: afera Orlenu, kryptowaluty i weta prezydenta tworzą "ponurą całość". Rząd przyjął dwie kluczowe ustawy
Premier o aferze Orlenu: "ponura całość"
Podczas posiedzenia Rady Ministrów premier Donald Tusk odniósł się do publikacji dziennika "Financial Times", który opisał jedną z afer związanych z Danielem Obajtkiem i spółką Orlen. Według szefa rządu wszystkie elementy tej sprawy układają się w spójny, niepokojący obraz, który obejmuje nie tylko nieprawidłowości w samym koncernie, ale także szerszy kontekst polityczny. Premier podkreślił, że sprawa ma wymiar nie tylko finansowy, ale i systemowy - dotyczy bowiem mechanizmów, które przez lata mogły funkcjonować poza kontrolą opinii publicznej.
"Wszystko układa się w bardzo ponurą całość, bo oprócz tego magicznego trójkąta: kryptowaluty, brudne interesy na paliwach i PiS, dochodzą konsekwentne weta lub blokady ze strony Prezydenta"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Według przedstawionych informacji nieudana transakcja miała narazić koncern na stratę 1,6 mld zł. Szef rządu zapowiedział pełne rozliczenie nieprawidłowości związanych z działalnością Orlenu za czasów PiS, podkreślając, że Polacy mają prawo znać prawdę o tej sprawie. Zapowiedział również, że informacje o śledztwie i jego postępach będą sukcesywnie przekazywane opinii publicznej.
Premier zwrócił uwagę na nerwowe reakcje urzędników prezydenta i polityków opozycji, które - jego zdaniem - mogą wynikać z obawy przed ujawnieniem pełnej sieci powiązań. Jak stwierdził, w sprawie "Zondakrypto" i afery paliwowej może chodzić o sieć brudnych interesów, która przerosła zaangażowanych w nią ludzi.
Kulisy transakcji Orlen Trading Switzerland
Afera opisana przez "Financial Times" dotyczy nieudanej transakcji zakupu wenezuelskiej ropy przez spółkę Orlen Trading Switzerland, zawartej w czasie, gdy prezesem Orlenu był Daniel Obajtek. Spółka wypłaciła pośrednikowi około 230 mln dolarów zaliczki na dostawy ropy, które ostatecznie w dużej mierze nie zostały zrealizowane. Premier wskazywał na nietypowy charakter tej transakcji - dziwni pośrednicy, przekazanie pieniędzy bez gwarancji uzyskania paliwa.
"Financial Times pisze o jednym z największych skandali w historii naszego kraju, a cały świat dowiaduje się o aferze Orlenu za czasów pana Obajtka. Straty państwa polskiego tylko w tej jednej sprawie to 1,6 mld zł. Okazuje się, że to właśnie kryptowaluty pomogły w realizacji brudnego interesu z paliwem. Dziwni pośrednicy, przekazanie pieniędzy bez gwarancji uzyskania paliwa"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Nad śledztwami dotyczącymi Orlenu osobisty nadzór sprawuje Prokurator Generalny Waldemar Żurek. Część osób usłyszała już zarzuty, a niektórzy ukrywają się przed wymiarem sprawiedliwości między innymi w Dubaju. Sprawa ma charakter międzynarodowy, co dodatkowo komplikuje prowadzone postępowania.
Kluczowe liczby i fakty w sprawie
- Strata Orlenu w wyniku nieudanej transakcji: 1,6 mld zł
- Zaliczka wypłacona pośrednikowi: około 230 mln dolarów
- Zysk netto Orlenu w pierwszym półroczu 2026 r.: niemal 16 mld zł
- Zysk netto Orlenu rok wcześniej: niespełna 6 mld zł
- Liczba projektów ustaw przyjętych przez Radę Ministrów: 2
Podatek od nadzwyczajnych zysków i apel do prezydenta
Rząd po raz drugi przyjął projekt ustawy przewidującej opodatkowanie nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw paliwowych. Ma to umożliwić finansowanie działań osłonowych dla kierowców i ograniczenie skutków wzrostu cen paliw. Pierwszy projekt został zablokowany przez prezydenta Karola Nawrockiego, który nie złożył pod nim podpisu i skierował go do Trybunału Konstytucyjnego.
"Gwarantuję, że jeśli Prezydent wreszcie podpisze ponownie złożoną ustawę o nadzwyczajnych zyskach, natychmiast zrealizujemy kolejny etap CPN"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Premier zaapelował do prezydenta Karola Nawrockiego o to, by nie blokował ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych. Jak argumentował, nikt już nie powinien mieć wątpliwości, że tę ustawę trzeba podpisać, ponieważ to nie ludzie mają płacić za kryzys paliwowy, a Polacy nie odpowiadają za wojnę na Bliskim Wschodzie. Szef rządu podkreślił, że nie mamy wpływu na politykę Donalda Trumpa czy Putina.
"Nikt już nie powinien mieć wątpliwości, że tę ustawę trzeba podpisać. To nie ludzie mają płacić za kryzys paliwowy, nie Polacy odpowiadają za wojnę na Bliskim Wschodzie. Nie mamy wpływu na politykę Donalda Trumpa, czy Putina"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Środki pozyskane z podatku pozwolą po raz kolejny w tym roku obniżyć VAT i akcyzę na paliwa. Premier zagwarantował, że natychmiast po podpisie prezydenta zrealizowany zostanie kolejny wariant CPN. Warto przypomnieć, że Orlen osiągnął w pierwszym półroczu 2026 r. niemal 16 mld zł zysku netto, wobec niespełna 6 mld zł rok wcześniej, co pokazuje skalę nadzwyczajnych zysków koncernu w okresie wysokich cen paliw.
Bezpieczeństwo na przejazdach kolejowych - nowe przepisy
Rada Ministrów przyjęła również projekt zaostrzający sankcje za wjazd na przejazdy kolejowe mimo czerwonego światła lub opuszczających się zapór lub rogatek. Kierowcy, którzy nie będą stosować się do przepisów, mają między innymi automatycznie tracić prawo jazdy na trzy miesiące. W najpoważniejszych przypadkach takie zachowania będą mogły zostać zakwalifikowane jako przestępstwo.
"Zdaję sobie sprawę, że praca kierowców, szczególnie ciężarówek, jest bardzo wymagająca i trudna, ale nie możemy ryzykować ludzkim życiem, więc będę apelował o szybkie przyjęcie także tego zaostrzenia przepisów. I mam nadzieję, że wszyscy rozumieją potrzebę tych przepisów"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Zmiany w prawie są odpowiedzią na narastający problem bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych oraz apele środowiska kolejowego. To także reakcja na niedawną katastrofę w Sokolnikach Suchych na Mazowszu, gdzie pociąg Intercity zderzył się z ciężarówką. W wypadku zginęła jedna osoba, a wiele zostało rannych. Projekt, zgodnie z obietnicą, został przyjęty podczas dzisiejszego posiedzenia Rady Ministrów.
Co to oznacza dla mieszkańców Mława i regionu?
Dla mieszkańców Mława i okolic decyzje podjęte przez Radę Ministrów mają wymiar bardzo praktyczny. Podatek od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych, jeśli prezydent podpisze ustawę, przełoży się na kolejne obniżki VAT i akcyzy na paliwa. W regionie, gdzie wielu mieszkańców dojeżdża codziennie do pracy samochodem - do Warszawy, Płocka czy Ciechanowa - ceny paliw na lokalnych stacjach mają bezpośredni wpływ na domowe budżety. Obniżka podatków może oznaczać realne oszczędności dla kierowców tankujących w Mławie i okolicznych miejscowościach.
Zaostrzenie kar dla kierowców ignorujących sygnalizację na przejazdach kolejowych to z kolei temat szczególnie istotny w regionie, przez który przebiega wiele linii kolejowych. Na Mazowszu, w tym w okolicach Mława, znajdują się liczne przejazdy kolejowe, a bezpieczeństwo na nich było wielokrotnie podnoszone przez lokalne władze i mieszkańców. Katastrofa w Sokolnikach Suchych pokazała, jak tragiczne w skutkach może być zlekceważenie sygnalizacji. Nowe przepisy, które mają wejść w życie po przyjęciu przez parlament, mogą przyczynić się do poprawy bezpieczeństwa również na trasach w powiecie mławskim.
Sprawa afery Orlenu i nadzoru prokuratury nad śledztwami dotyczy całego kraju, ale jej skutki finansowe - strata 1,6 mld zł - odczuwalne są również w budżetach lokalnych samorządów, które mogłyby otrzymać dodatkowe środki na inwestycje drogowe, edukacyjne czy zdrowotne. Mieszkańcy Mława, podobnie jak wszyscy Polacy, mają prawo oczekiwać wyjaśnienia tej sprawy i rozliczenia odpowiedzialnych.