Przelałeś pieniądze oszustowi? Liczy się każda minuta!

Zakupy online mogą zakończyć się stratą pieniędzy, jeśli atrakcyjna oferta okaże się pułapką, a sprzedawca zniknie po otrzymaniu przelewu. W takiej sytuacji nie czekaj, aż sprawa rozwiąże się sama. Pilny kontakt z bankiem, zachowanie dowodów i zawiadomienie Policji mogą ograniczyć skutki oszustwa oraz pomóc w ustaleniu, kto za nim stoi.

Jak oszuści działają w internecie?

Przestępcy wykorzystują zaufanie, pośpiech i kuszące ceny. Mogą publikować nieistniejące towary na portalach ogłoszeniowych, zakładać fałszywe sklepy lub podszywać się pod wiarygodnych sprzedawców. Gdy dostaną pieniądze, przestają odpowiadać, usuwają ofertę albo blokują kupującego.

Oszustwo nie zawsze polega na sprzedaży przedmiotu, który nigdy nie zostanie wysłany. Sprawcy mogą także przesyłać nieprawdziwe linki do płatności, wyłudzać dane do bankowości elektronicznej, namawiać do podania kodu BLIK lub podszywać się pod pracowników banku oferujących rzekomą pomoc w odzyskaniu pieniędzy.

Oszuści często realizują wcześniej przygotowany plan. Mogą chcieć nie tylko jednorazowej wpłaty, lecz również dostępu do pozostałych środków na rachunku.

Co zrobić po wykryciu oszustwa?

Jak najszybciej zawiadom bank. Zadzwoń na oficjalną infolinię, której numer znajdziesz na stronie internetowej banku, w jego aplikacji lub na karcie płatniczej. Możesz też użyć bezpiecznego kanału kontaktu udostępnionego przez bank. Nie korzystaj z numeru przekazanego przez oszusta.

Powiedz konsultantowi, że podejrzewasz oszustwo, i opisz transakcję. Zapytaj, czy bank może wstrzymać lub odwołać przelew, spróbować odzyskać środki albo pilnie skontaktować się z bankiem odbiorcy. Jeśli ujawniłeś dane logowania, dane karty lub kody autoryzacyjne, poproś o zabezpieczenie rachunku i zablokowanie zagrożonych instrumentów płatniczych.

Jeśli przelew został już wykonany, zwrot pieniędzy nie jest pewny. Mimo to nie zwlekaj z kontaktem z bankiem - szybka reakcja ma znaczenie.

Zachowaj materiały związane ze sprawą. Nie kasuj rozmów ze sprzedawcą ani historii transakcji. Zapisz zrzuty ekranu ogłoszenia, profilu, korespondencji, SMS-ów oraz adresu strony. Zachowaj potwierdzenie przelewu, numer rachunku odbiorcy, datę i godzinę płatności, jej kwotę oraz dane kontaktowe drugiej strony.

Jeżeli rozmawiałeś przez telefon, zanotuj numer, z którego dzwoniono, i najważniejsze informacje z rozmowy. Takie materiały mogą pomóc odtworzyć przebieg zdarzeń i ustalić sprawcę.

Zawiadom Policję lub prokuraturę. Podejrzenie popełnienia przestępstwa można zgłosić w najbliższej jednostce Policji albo w prokuraturze. Nie musisz znać danych oszusta, aby złożyć zawiadomienie. Nie odkładaj go do zakończenia reklamacji w banku.

Weź ze sobą dowód osobisty oraz zgromadzone informacje i dowody. Opowiedz dokładnie, jak doszło do kontaktu ze sprzedającym, w jaki sposób zapłaciłeś i kiedy zorientowałeś się, że mogło dojść do przestępstwa.

Numer alarmowy 112 służy do zgłaszania bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia. Zawiadomienie o oszustwie internetowym składa się w jednostce Policji lub prokuraturze.

Zgłoś podejrzaną stronę lub wiadomość. Fałszywą witrynę, próbę wyłudzenia danych i inne cyberzagrożenia można przekazać do CERT Polska przez stronę https://incydent.cert.pl/ . Podejrzane SMS-y z linkami można przesłać bezpłatnie na numer 8080. Zgłoszenia pomagają ekspertom analizować zagrożenia i mogą chronić innych użytkowników, ale nie zastępują kontaktu z bankiem ani zawiadomienia Policji.

Czy utracone pieniądze można odzyskać?

Zależy to między innymi od rodzaju płatności, etapu realizacji transakcji oraz okoliczności zdarzenia. Powiadom bank jak najszybciej i złóż reklamację, szczegółowo opisując przebieg oszustwa.

Jeśli płaciłeś kartą, zapytaj bank o możliwość skorzystania z procedury chargeback, czyli obciążenia zwrotnego. Zastosowanie tej procedury zależy od warunków dotyczących transakcji i jej okoliczności.

W przypadku przelewu na rachunek oszusta poproś bank o podjęcie dostępnych działań w celu odzyskania środków. Nie ma jednak pewności, że pieniądze uda się odzyskać.

Jeżeli przekazałeś dane logowania, kody autoryzacyjne lub dane karty, pilnie zabezpiecz bankowość elektroniczną. Zmień zagrożone hasła, używając bezpiecznego urządzenia. Jeśli podejrzewasz, że na urządzeniu znajduje się złośliwe oprogramowanie, nie loguj się z niego do banku, dopóki nie zostanie zabezpieczone.

Uważaj na kolejne próby oszustwa.

Osoby, które straciły pieniądze, mogą być celem następnych przestępców. Mogą oni podawać się za policjantów, pracowników banku, prawników lub firmy odzyskujące należności. Obiecują szybki zwrot środków, a w zamian żądają przedpłaty, danych bankowych albo instalacji aplikacji dającej zdalny dostęp do urządzenia.

Nie płać za obiecaną pomoc w odzyskaniu pieniędzy i nie przekazuj nikomu haseł, kodów autoryzacyjnych ani danych karty. Gdy masz wątpliwości, zakończ rozmowę i samodzielnie skontaktuj się z bankiem lub Policją, korzystając z oficjalnych danych kontaktowych.

Jak bezpieczniej kupować w internecie?

Sprawdzaj opinie o sprzedawcy, historię jego konta i wiarygodność sklepu. Zachowaj ostrożność wobec ofert znacznie tańszych niż u konkurencji oraz sprzedawców, którzy wywierają presję czasu.

Korzystaj z płatności i ochrony kupujących dostępnych bezpośrednio na zaufanej platformie. Nie otwieraj linków do płatności wysyłanych przez nieznane osoby i dokładnie sprawdzaj adres strony.

Nigdy nie podawaj loginów, haseł ani kodów autoryzacyjnych osobom kontaktującym się przez telefon lub komunikator. Nie instaluj aplikacji do zdalnego dostępu na polecenie rzekomego pracownika banku czy konsultanta.

Przed zatwierdzeniem przelewu sprawdź jego kwotę, dane odbiorcy i cel płatności.

Jeśli podejrzewasz, że padłeś ofiarą oszustwa, działaj od razu: skontaktuj się z bankiem, zabezpiecz dowody i zawiadom Policję. Nie wstydź się prosić o pomoc. Przestępcy wykorzystują manipulację i zaufanie, a zgłoszenie sprawy może pomóc również innym osobom.